Vải Rayon và Vải Tre: 3 Điểm Khác Biệt Chính

Đối mặt với nhu cầu thị trường ngày càng khắt khe, các nhà sản xuất hàng may mặc không chỉ cần chọn loại vải phù hợp xu hướng mà còn phải cân nhắc bài toán chi phí và tính bền vững.

Để hỗ trợ nhà mua hàng, thương hiệu trong việc đưa ra quyết định tối ưu, bài viết này sẽ phân tích sự khác biệt giữa các loại vải rayon và vải tre, đồng thời tìm hiểu qua các loại vải Bamboo rayon, Bamboo viscose, Bamboo lyocell có sự khác biệt gì không? Có đảm bảo giữa chi phí và tính thân thiện với môi trường?

1. Rayon là gì?

1.1. Vì sao gọi là Rayon

Trong ngành dệt may, “rayon” có thể đề cập đến cả chất liệu vải và quá trình sản xuất vải. Đồng thời chữ “Rayon” có thể hiểu tương tự như “Viscose”.

• Về mặt chất liệu, rayon/viscose là một loại sợi bán tổng hợp được tạo ra từ nguyên liệu tự nhiên như các cellulose có nguồn gốc chủ yếu từ gỗ và các sản phẩm nông nghiệp tái sinh. Sợi rayon có các đặc tính giống với sợi tự nhiên như “lụa”, với sự mềm mại, mịn màng và thoáng khí.
• Tuy nhiên, khi nói về quá trình sản xuất, rayon đề cập đến phương pháp chế tạo sợi rayon từ cellulose. Quá trình sản xuất rayon bao gồm các bước như xử lý cellulose, hóa chất và quá trình cơ học để tạo ra sợi rayon. Quá trình này có thể có nhiều biến thể như rayon viscose, rayon modal, rayon lyocell và nhiều loại rayon khác, tùy thuộc vào nguyên liệu đầu vào và công nghệ sử dụng.

Vải Rayon có khả năng thay đổi hình dáng đa dạng và kết hợp các đặc tính của các loại vải khác như cotton, linen, lụa… Tuy nhiên, do sử dụng công nghệ mở nên chất liệu làm từ Rayon có thể gây tổn hại môi trường và sức khỏe.

1.2. Nguồn gốc

Vải Rayon (vải viscose) được phát minh vào năm 1846, nhưng chỉ sau khi ngành công nghiệp tơ lụa của Pháp gặp khó khăn vào những năm 1860, các nhà khoa học bắt đầu tìm ra một loại vải mới thay thế. Louis Pasteur và Bá tước Hilaire de Chardonnet đã nghiên cứu và sản xuất vải sợi nhân tạo từ cellulose thay cho tơ tằm. Năm 1885, Chardonnet đã thành công và chính thức đặt nền móng cho sự ra đời của chất liệu vải Rayon, mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành may mặc.

Từ năm 1911, chất liệu vải Rayon được sản xuất tại Hoa Kỳ và ban đầu được gọi là “tơ nhân tạo”. Cho đến năm 1925, Ủy ban Thương mại Liên Bang (FTC) đặt tên chất liệu vải này là Rayon và phân thành hai loại: Rayon là sợi từ cellulose tinh khiết và Acetate là sợi từ hợp chất cellulose.

Vào những năm 1950, Rayon được sử dụng rộng rãi trong sản xuất các sản phẩm trang trí nội thất. Tuy nhiên, đến năm 1955, chất liệu vải Rayon đã trải qua các cuộc cải cách và nâng cao đáng kể, mang lại nhiều đặc tính phổ biến và dễ sử dụng hơn trong lĩnh vực may mặc.

Kể từ đó, vải Rayon đã trở thành một trong những chất liệu phổ biến và có giá thành rẻ, được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực may mặc và trang trí nội thất.

Với chi phí sản xuất rẻ hơn so với “công nghệ đóng”, các nhà máy làm theo công nghệ mở thường đặt ở các nước đang phát triển hoặc kém phát triển hơn. Công nghệ mở để sản xuất Rayon/Viscose có thể lạm dụng hóa chất gây hưởng đến môi trường và sức khỏe con người.

1.3. Quy trình sản xuất rayon

Quy trình sản xuất của chất liệu Rayon/Viscose có nhiều bước, dưới đây là mô tả rút gọn về các bước quan trọng:

1. Xử lý cellulose: Cellulose tinh khiết được xử lý bằng cách ngâm trong natri hidroxit để tạo thành tấm xenlulo kiềm. Tấm xenlulo được sấy khô, cắt thành mảnh vụn và ủ trong thùng kim loại.
2. Quy trình hóa xanthate xenlulozo: Mảnh vụn xenlulo được kết hợp và khuấy với cacbon disunfua lỏng để tạo thành mảnh vụn natri xenlulo xanthate. Mixture này được ngâm trong xút ăn da để tạo thành dung dịch nhớt. Thuốc nhuộm hoặc chất tạo màu có thể được thêm vào. Dung dịch được lọc và ủ.
3. Sản xuất sợi: Dung dịch visco được sử dụng để sản xuất sợi. Chất lỏng được ép qua vòi xoay vào bồn tắm axit. Quá trình này tạo ra sợi xenlulo tái sinh.
4. Kéo sợi: Các sợi sau khi được ngâm trong axit sẵn sàng để kéo thành sợi dài để sử dụng trong dệt. Có nhiều phương pháp kéo sợi khác nhau được sử dụng.
5. Xử lý và hoàn thiện: Các sợi đã được kéo được xử lý bằng các hóa chất và quy trình dệt khác để tạo thành vải. Vải hoàn thiện có thể trải qua các công đoạn xử lý bổ sung như kiểm soát độ trơn, chống cháy, thu nhỏ, không thấm nước và chống nhăn.

Các bước trên chỉ là một phần của quy trình sản xuất Rayon/Viscose, và quy trình có thể có biến thể khác nhau tùy thuộc vào loại Rayon cụ thể và quy trình sản xuất của từng nhà máy.

Tuy nhiên, trước xu hướng tiêu dùng ưu tiên các sản phẩm thân thiện với môi trường, cùng với mục tiêu phát triển kinh tế tuần hoàn và cam kết thực hiện “Net Zero” của ngành dệt may, việc sử dụng các loại sợi và vải được sản xuất bằng công nghệ mở như rayon/viscose ngày càng bị hạn chế. Thay vào đó, các doanh nghiệp tập trung phát triển công nghệ khép kín hoặc cơ học, nhằm tái sử dụng và tiết kiệm tài nguyên, đáp ứng nhu cầu bền vững của thị trường.

2. So sánh vải Rayon và vải tre

Vải Rayon vs vải tre là hai loại vải khác nhau về nguồn gốc và tính chất.

Vải Rayon được sản xuất từ cellulose từ gỗ cây (như cây sồi) thông qua quá trình hóa học.

Vải tre cũng được xem là loại vải nhân tạo có nguồn gốc từ tre tự nhiên. Vải tre cũng được sản xuất theo công nghệ mở và công nghệ đóng. Điều này tạo ra 2 chất liệu vải tre khác nhau về tính năng và mức độ thân thiện môi trường.

Sự khác biệt giữa Vải Rayon vs vải tre đáng được tìm hiểu và hiểu rõ để có thể lựa chọn phù hợp khi lên đơn hàng để sản xuất hàng loạt các sản phẩm dệt may.

2.1. Đặc điểm và tính chất

Vải Rayon vs vải tre có những đặc điểm và tính chất riêng. Vải Rayon có cảm giác mềm mịn, khả năng thấm hút tốt và thoáng khí, đồng thời có khả năng co dãn.

Trong khi đó, vải tre cũng có cảm giác mềm mịn, nhưng lại có tính năng kháng khuẩn và khả năng thấm hút mồ hôi tốt hơn, đồng thời nổi bật khả năng kháng tia UV.

2.2. Quy trình sản xuất

Quy trình sản xuất vải Rayon đòi hỏi sự sử dụng hóa chất và công nghệ phức tạp để chuyển đổi cellulose từ nguồn gốc tự nhiên thành sợi vải.

Trong khi đó, tre được xem là loại thực vật sinh trưởng tốt, quá trình nuôi dưỡng ít tốn nước, thuốc và phân bón hơn. Vải Tre được sản xuất từ sợi tre tự nhiên thông qua quá trình xử lý cơ học hoặc dùng dung môi.

=> Hướng đến mục tiêu phát triển bền vững, vải tre được đánh giá cao nhờ nguồn gốc tự nhiên từ cây tre. Tuy nhiên, về mặt công nghệ, nếu áp dụng quy trình sản xuất mở như viscose, tác động môi trường vẫn đáng kể. Chỉ khi vải tre được sản xuất theo công nghệ khép kín, tính thân thiện với môi trường và an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng mới được đảm bảo tối ưu.

2.3. Ứng dụng và sử dụng trong các sản phẩm khác nhau

Cả hai loại vải Rayon vs vải tre đều được sử dụng rộng rãi trong ngành thời trang và sản xuất đồ gia dụng.

1. Vải Rayon thường được sử dụng trong việc may đồ nội thất, quần áo thời trang giá rẻ, váy…
2. Trong khi đó, vải tre thường được sử dụng trong sản xuất đồ lót, quần áo thể thao, quần áo thường ngày…

Việc hiểu rõ về những đặc điểm, quy trình sản xuất và ứng dụng của cả hai loại vải này giúp người tiêu dùng có thể lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu và mong muốn cá nhân.

3. Phân loại Bamboo rayon, Bamboo viscose, Bamboo lyocell 

3.1 Bamboo Rayon là gì? 

Rayon là một loại sợi bán tổng hợp được làm từ chất liệu thực vật như gỗ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng từ “rayon” chỉ đơn thuần là một thuật ngữ chung để mô tả loại xơ này, và nó có thể được sản xuất từ nhiều loại cây khác nhau.

Vì vậy, nhà sản xuất đã kết hợp giữa Rayon và Bamboo, để tạo ra sản phẩm có nhiều ưu điểm, nhưng giá sẽ mềm hơn vải bamboo được sản xuất cơ học 100%.

Nếu bạn thấy từ “rayon tre” hoặc “bamboo rayon,” thì đó là loại xơ rayon được sản xuất từ bột tre xử lý bằng công nghệ Rayon/viscose.

=> Loại vải bamboo rayon này thường có sự pha tạp từ loại bột gỗ khác, vì vậy không hoàn toàn từ nguyên liệu bột tre 100%. Cần có sự kiểm chứng, kiểm định rõ ràng hơn, mới an toàn cho người tiêu dùng.

3.2. Bamboo viscose là gì?

Bamboo rayon và bamboo viscose thường được sử dụng như nhau nhưng chúng không giống nhau. Bamboo rayon được sản xuất từ cellulose trong khi bamboo viscose được làm từ bột giấy. Mặc dù cả hai quá trình sản xuất có nhiều tương đồng, nhưng chúng sử dụng dung môi khác nhau đôi chút.

Viscose tre có cảm giác tương tự như bông, nhưng có vẻ bề ngoài giống lụa và có khả năng không nhăn tốt. Ngoài ra, nó cũng có khả năng thoáng khí, chống tĩnh điện.

=> Vải Bamboo viscose thường gây nhiều tranh cãi do sử dụng công nghệ mở hoặc pha trộn với bột gỗ khác, dẫn đến giá thành thấp hơn và không đảm bảo hoàn toàn được làm từ nguyên liệu tre 100%. Để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng, cần có các chứng nhận và kiểm định rõ ràng hơn về chất lượng và nguồn gốc.

3.3. Bamboo lyocell là gì?

Bamboo Lyocell cũng là một loại vải tre được sản xuất từ gốc cellulose theo công nghệ đóng. Tuy nhiên, quá trình sản xuất Lyocell (tạo xơ tre để sẵn sàng kéo sợi) khác biệt một chút.

Các phương pháp hiện đại để sản xuất Lyocell sử dụng ít năng lượng hơn, đồng thời tái chế chúng trong một quy trình khép kín. Quy trình này sử dụng bột tre và phá vỡ nó để tạo ra chất xơ Lyocell. Gần 98% dung môi và nước tiêu thụ được thu hồi và tái sử dụng trong quy trình sản xuất tiếp theo, từ đó giảm lượng nước tiêu thụ đáng kể. Thân thiện môi trường hơn so với công nghệ mở.

W.ELL Fabric khuyến nghị các nhà sản xuất dệt may ưu tiên lựa chọn vải tre được sản xuất bằng công nghệ khép kín như Lyocell, với nguồn gốc rõ ràng. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa việc tái sử dụng tài nguyên, giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái mà còn đáp ứng các tiêu chuẩn trong các hiệp định dệt may toàn cầu, tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu.

Hơn thế nữa, công nghệ khép kín này mang lại các sản phẩm vải chất lượng cao, với đặc tính mềm mại và an toàn hơn cho sức khỏe người tiêu dùng.

3.4. Bamboo 100%

Khi trên nhãn ghi 100% vải tre, điều này có nghĩa là sản phẩm được làm hoàn toàn từ vải tre mà không pha trộn với bất kỳ chất liệu khác. Nó chỉ sử dụng 100% sợi tre trong quá trình sản xuất để tạo thành một loại vải tre tự nhiên. Các sản phẩm này không chứa bất kỳ sợi bông, poly hay bất kỳ chất liệu khác nào.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nếu nhãn ghi 100% tre, có thể hiểu là sản phẩm sử dụng sợi tre chiếm 95% và sợi spandex chiếm 5% để tạo sự đàn hồi và co giãn. Mặc dù có sự pha trộn với spandex, nhưng phần trăm tre vẫn chiếm đa số trong vải, đảm bảo tính tự nhiên và chất lượng của sản phẩm.

4. Loại vải tre nào tốt hơn và xanh hơn? Nên chọn mua vải tre như thế nào?

Xét về chất lượng và cảm giác khi sử dụng, vải bamboo rayon và bamboo viscose không có sự khác biệt lớn, cả hai đều mang đến trải nghiệm tương tự. Tuy nhiên, vải Bamboo Lyocell được đánh giá là dòng vải tre cao cấp nhất, với nhiều ưu điểm vượt trội về chất lượng và tính bền vững.

Để chọn mua vải tre chất lượng cao, doanh nghiệp cần chú ý kiểm tra kỹ các yếu tố như:

• Nguồn gốc nguyên liệu, nhà cung cấp có cung cấp CO (Certificate of Origin) không?
• Sản phẩm đã đạt các chứng nhận quốc tế nào?
• Công nghệ sản xuất được sử dụng là mở hay khép kín, cũng như các đặc tính nổi bật của vải đã được cơ quan nào kiểm định?
• Ngoài ra, việc xác định quốc gia sản xuất vải cũng rất quan trọng, vì có thể ảnh hưởng đến mức thuế nhập khẩu, từ đó tối ưu hóa chi phí sản xuất.

W.ELL Fabric hiện đang sản xuất và cung cấp dòng vải tre chất lượng cao Bamboo Biocell made in Vietnam:

• Nguồn gốc rõ ràng, dễ dàng truy xuất thông tin sản phẩm: Cung cấp CO, giúp cho các doanh nghiệp hưởng ưu đãi về thuế nhập khẩu và hạn ngạch trong bối cảnh nhiều quốc gia đang mở rộng cửa cho Việt Nam.
• Sợi được sản xuất từ xơ tre tự nhiên, giàu cellulose (Những rừng tre nguyên sinh bạt ngàn của vùng đất Tứ Xuyên, Trung Quốc trải rộng tới 12.000 ha).
• Áp dụng công nghệ khép kín, bảo toàn tối đa những đặc tính quý giá từ tre: Tái sử dụng 98% hợp chất trong quy trình kéo tơ – mô hình tận dụng tái sản xuất, giảm thiểu tối đa chất thải cho môi trường.
• Tích hợp các tính năng vượt trội của sợi và vải Bamboo Biocell: Kiểm soát mùi, kháng khuẩn; chuyển nhiệt linh hoạt; nhanh khô hơn, ít bị đổ lông; chống tia UV có chỉ số UPF 50+.
• Sản phẩm đạt được các chứng nhận xanh: GOTS, GRS, Oeko-tex 100,…
• Cung cấp nhiều tùy chọn về kiểu dệt (dệt thoi, dệt kim) và chất liệu thêm vào (sợi cotton, sợi modal, sợi recycled…), đáp ứng đa dạng ứng dụng trong đời sống.
• MOQ linh hoạt, phù hợp với nhiều nhu cầu sản xuất.

Bamboo Biocell ra đời trong bối cảnh ngành dệt may toàn cầu chịu ảnh hưởng nghiêm trọng từ đại dịch Covid. Đây là dòng sợi vải tre tiên phong được sản xuất tại Việt Nam với quy trình kiểm soát nghiêm ngặt, từ nguồn gốc xơ tre tự nhiên đến công nghệ dệt và nhuộm hoàn thiện.

Hãy liên hệ với chúng tôi để nhận tư vấn chi tiết:

• Hotline: +84857902535
• Email: hello@wellfabric.com

Nguồn tham khảo: shopbambooyou.com, www.eluxury.com, greenyarn.vn